Landbouw

Klimaatverandering heeft impact op de landbouwsector en kan leiden tot veranderingen in productiviteit, blootstelling aan ziekteverwekkers en waterbeschikbaarheid. Deze veranderingen brengen zowel kansen als bedreigingen met zich mee.

Hogere temperaturen, een langer groeiseizoen en hogere CO2-concentraties kunnen de gewasopbrengsten verhogen. Maar klimaatverandering brengt ook bedreigingen met zich mee.

In het kort zijn de volgende klimaateffecten te verwachten:

  • Verminderde gewasopbrengst en/of kwaliteitsverlies van het product. 
    Drogere zomers, waarin (extreem) droge perioden toenemen, kunnen leiden tot lagere gewasopbrengsten. Wanneer de watervoorziening niet optimaal is, vertraagt dat de groei van gewassen direct. Bovendien kan in droogteperioden de waterkwaliteit afnemen terwijl de vraag naar water toeneemt. Dit kan, bijvoorbeeld, leiden tot een beregeningsverbod. Een toename van extreme neerslag in de zomermaanden kan eveneens leiden tot schade aan oogsten, bijvoorbeeld door hagelbuien of overvloedige regenval.
  • Vaker schade.
    Naast de gewassen kan extreme neerslag ook schade aanbrengen aan productiemiddelen, de grond kan dichtslaan en wateroverlast kan schade veroorzaken.
  • Verhoogd risico op ziekte en plagen.
    Hogere temperaturen zorgen voor verhoogde risico’s op ziekte en plagen. Door de zachtere winters hebben insecten en exoten een grotere overlevingskans. Bovendien kunnen er ziekteverwekkers in het water vaker voorkomen door warmer oppervlaktewater.
  • Vaker hittestress bij vee.
    Hogere temperaturen zorgen ervoor dat vee vaker hittestress zal ervaren. Dit kan bijvoorbeeld een effect hebben op de melkproductie van koeien.

In het algemeen kan klimaatverandering ook negatieve effecten van vermesting en vervuiling door landbouw versterken: door hevige neerslag kunnen nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen afstromen naar het oppervlaktewater.

 

Kwetsbaarheid

De kwetsbaarheid van de landbouwsector voor de bovengenoemde effecten hangt af van specifieke landbouwactiviteiten. Bepaalde gewassen zijn, bijvoorbeeld, kwetsbaarder dan andere. Over het algemeen kan de landbouw te maken krijgen met droogteschade in de zomer en wateroverlast in de winter. Een lage GLG (Gemiddeld Laagste Grondwaterstand) in combinatie met drogere zomers kan leiden tot watertekorten, bijvoorbeeld in Gelderse IJsel vallei.