Energie

Klimaatverandering heeft impact op de energiesector. Dit kan leiden tot veranderingen in energievraag, zoals meer behoefte aan koeling in de zomer. Maar ook in het energieaanbod, zoals hogere productie van biomassa of verstoring door extreem weer. Hiermee brengt klimaatverandering zowel kansen als bedreigen met zich mee. De energievoorziening is van groot belang voor de Nederlandse maatschappij, en diverse partijen zijn betrokken in de gehele keten van energielevering. Denk hierbij aan de elektriciteitsproductie, het elektriciteitstransmissienetwerk, distributienetwerken, koppel-, schakel en transformatorstations en aardgastransportleidingen.

In het kort zijn mogelijke klimaateffecten:

  • Overstromen van elektriciteitscentrales en koppel-, schakel- en transformatorstations
    Door extreme regenval en onweer, of hogere piekafvoeren kunnen alsmede koppel-, schakel- en transformatorstations onder water komen te staan. Andere sectoren zullen dan ook worden beïnvloed en de alternatieven om elektriciteit te winnen, zullen beperkt zijn. Bovendien zijn de herstelwerkzaamheden omvangrijk. Hiermee is overstroming een van de grootste bedreigingen voor de energiesector.
  • Beperkte capaciteit windmolens door automatisch afschakelen
    Door klimaatverandering kunnen stormen extremer worden met hardere windstoten. Windmolens kunnen een beperkte windsnelheid aan en schakelen af bij een aanhoudende extreme wind. Hierdoor wordt de capaciteit tijdelijk verminderd.
  • Blikseminslag in hoogspanningsmasten, –leidingen en koppelstations
    Door klimaatverandering neemt bij onweer het aantal blikseminslagen toe waardoor het bovengrondse elektriciteitsnetwerk kan worden geraakt. De schade is waarschijnlijk het grootst wanneer een elektriciteitscentrale of een van de koppelstations van elektriciteits- of gasnetwerken worden geraakt. Als een enkel onderdeel van het netwerk wordt geraakt, zoals een elektriciteitsmast, dan is er vaak een andere route mogelijke in het uitgebreide netwerk waardoor de stroom geleverd kan blijven worden.
  • Beschadiging bovengrondse elektriciteitskabels en omvallen hoogspanningsmasten
    Door harde windstoten, die in kracht toenemen door klimaatverandering, kan het bovengrondse elektriciteitsnetwerk beschadigd raken en in extreme gevallen kunnen elektriciteitsmasten omvallen.
  • Beschadigen ondergrondse kabels en leidingen
    Het ondergrondse netwerk van kabels en leidingen kan eveneens schade ondervinden van hevige windstoten. Door hevige windstoten kunnen bomen ontwortelen en kan de verplaatsing van wortels in de grond de gasleidingen en elektriciteitskabels (evenals waterleidingen) beschadigen.
  • Hoger energieverbruik
    Bij hogere temperaturen door warmere zomers met meerdaagse warme periodes neemt de behoefte aan koeling en energie toe.

Kwetsbaarheid

De kwetsbaarheid van de energiesector hangt af van de blootstelling aan klimaateffecten en de gevoeligheid van de specifieke energie-infrastructuur. Het Nederlandse elektriciteitsnetwerk is voor het merendeel volgens ringstructuren opgebouwd waardoor er vaak omleidingen mogelijk zijn voor de stroomvoorziening (‘redundantie’). Echter, wanneer er grootschalige uitval optreedt, kan dit van grote invloed zijn en kunnen er keteneffecten optreden richting bijvoorbeeld de drinkwatervoorziening en de ICT- en telecomsector.  Verder is de energiesector aan sterke ontwikkeling onderhevig, met trends zoals decentralisatie en het opwekken van duurzame energie. Deze ontwikkelingen kunnen de klimaatbestendigheid van de sector beïnvloeden. Zo hebben nieuwe energie-opwekkers weer ieder hun eigen specifieke kwetsbaarheden en kan decentralisatie van energieopwekking bijdragen aan het robuuster maken van het energiesysteem.